Staniszkis przewiduje, że Kaczyński wygra wybory prezydenckie. Ma do tego, Staniszkis, Kaczyński zresztą też, pełne prawo. Analizy z pogranicza socjologii polityki i politologii mogą a nawet powinny prowadzić analityka do jakiś wniosków, najlepiej mocno osadzonych w przesłankach. W tym przypadku jednak wnioski są dość daleko idące i słabo ugruntowane. Staniszkis stwierdza w TVN24:

Uważam, że Jarosław Kaczyński mógłby wygrać w każdych wyborach.

W każdych, to znaczy… w każdych, ale to każdych? Najwyraźniej tak. Niezależnie od personaliów, osiągnięć oraz jakości i zasięgu kampanii kontrkandydatów. Z każdym i już. Takiego wniosku socjolog polityki nie powinien ryzykować, nawet jeżeli  dysponuje mocnymi przesłankami. Czy Staniszkis ma takie w garści? Dlaczego Kaczyński wygrałby z każdym?

Po prostu jest bardzo dobry. (…) Jest człowiekiem, który ma wolę i inteligencję. Ma bardzo skomplikowaną stronę uczuciową i dlatego wszyscy mężczyźni, którzy z nim pracują, boją się go, a wszystkie kobiety, które go znają, chcą się nim opiekować.

Poza tym:

Polska przez rządy PO jest w złym stanie.

Zatrzymajmy się na chwilę przy „argumentacji”. Z określeniem „po prostu jest bardzo dobry” nie można a nawet nie wypada polemizować, bo nie wiadomo o co chodzi. Jeżeli jednak Staniszkis sądzi, że Kaczyński jest dobry pod każdym, istotnym w prowadzeniu polityki i kampanii wyborczej względem, zaryzykuję stwierdzenie: to nie prawda – nie będę jednak rozwijał wątku.

Im dalej tym ciekawiej. Dowiadujemy się od Staniszkis, że prezes PiS-u ma wolę i inteligencję. O co tym razem chodzi? W przypadku inteligencji – zapewne o jej wysoki współczynnik. W przypadku woli – możemy jedynie domniemywać, że o coś na kształt woli uczynienia Polski silnym państwem a polskiego społeczeństwa – sprawiedliwym. Te zalatujące PRL-owską propagandą motywy przypisywała Staniszkis Lechowi Kaczyńskiemu i jest przekonana, że są one bliskie także Jarosławowi Kaczyńskiemu.  Można by jednak zaryzykować stwierdzenie, że wolą taką charakteryzuje się bardzo wielu polityków a różnica tkwi w tym, jak sobie realiazję owej woli wyobrażają.

Jeżeli natomiast uszczegółowienia moje, oparte na domysłach przecież, nie są trafione, sformułowanie: ma wolę i inteligencję – traci sens. Każdy ma wolę i inteligencję, diabeł zaś tkwi w szczegółach, których nie poznajemy.

Jak się jednak okazuje, za decyzją narodu wspierającą kandydaturę Kaczyńskiego winna stać nie tylko powszechna świadomość woli i inteligencji prezesa PiS-u,  ale i „skomplikowanej strony uczuciowej” Jarosława Kaczyńskiego. Ze względu na nią (choć nie wiadomo dlaczego) mężczyźni boją się prezesa PiS-u, zaś kobiety chcą się nim opiekować. Czy Staniszkis naprawdę powiedziała to, co chciała powiedzieć? Czy uczuciowość polityka wywołująca lęki u mężczyzn, zaś u kobiet – aktywację instynktu opiekuńczego, to atuty polityka? W jakich okolicznościach miałyby one być wykorzystane?

Najważniejsze i naznaczone przynajmniej cieniem racjonalności, choć już nie obiektywizmu, stwierdzenie Staniszkis, to skojarzenie prawdopodobieństwa wygranej Kaczyńskiego ze złym stanem Polski zawinionym przez PO jako partię rządzącą. Konkretów nie poznaliśmy i przy tej okazji, nie mniej jednak zapoznaliśmy się przynajmniej ze schematycznym i prymitywnym w formie argumentem w stylu: wybierzmy X, bo Y jest bad, very bad. Argument ten jest jednak równie często wypowiadany przez zwolenników wszystkich pierwszoligowych partii, w tym względzie Staniszkis, jako medialne wsparcie Kaczyńskiego, szczególnie się nie wyróżnia.

Warto jednak pamiętać, że jedyny  czytelny argument Staniszkis, który miałby przemówić na korzyść Kaczyńskiego, ujmuje go jako alternatywę względem tego, co złe, czyli PO, nie prezentując, w ramach owej alternatywnej propozycji, ani jednego atutu. Poza wyżej opisanymi, ale tych chyba nie należy traktować poważnie.

Staniszkis zabrała się więc za aktywne wspieranie Kaczyńskiego w mediach, pełniąc – de facto – rolę jego spin doktora. Nie ona jedna wychodzi, jako socjolog bądź politolog, z roli i agituje. Nie jest to ani dziwna ani wyjątkowo związana z PiS-em tendencja. Wypadałoby jednak, przez rozpoczęciem agitacji, przygotować jakieś argumenty. Dowolne, nawet słabe byłyby lepsze niż puste miejsce, które Staniszkis pozostawiła widzom do samodzielnego wypełnienia.

Rafał Garpiel

Rafał Garpiel

Pomarańczowa rewolucja z przełomu 2004 i 2005 roku przedstawiana była jako wszechogarniająca przemiana układu sił politycznych na Ukrainie. Czy taką była w istocie? Nie trudno rzecz rozstrzygnąć nawet dysponując ograniczonymi informacjami. Przyjrzyjmy się jednemu z jej głównych bohaterów:

Julia Tymoszenko

Rok 1999: popiera w wyborach prezydenckich Leonida Kuczmę przyczyniając się do jego zwycięstwa. Zostaje wicepremierem, gdy premierem zostaje Wiktor Juszczenko.

Rok 2000: kieruje Rządowym Komitetem Paliwowo-Energetycznym. W tym samym roku jej mąż został aresztowany za niegospodarność w Zjednoczonych Systemach Energetycznych Ukrainy (dzięki którym Tymoszenkowie dorabiają się fortuny).

Rok 2001 oskarżona o korupcję, zdymisjonowana i aresztowana (konflikt z prezydentem Kuczmą). W tym samym roku zwolniona z aresztu i zarzutów.

Rok 2001 powołuje Blok Julii Tymoszenko i zaczyna budować własny obóz polityczny, obok obozu politycznego budowanego przez Wiktora Juszczenkę.

Rok 2004 popiera kandydaturę Wiktora Juszczenki na prezydenta. Jak wiadomo, „przyjaźń” Tymoszenko z Juszczenką szybko przeszła w fazę przyjaźni „szorstkiej”.

Rok 2005 zostaje premierem. W tym samym roku zostaje zdymisjonowana (konflikt z prezydentem Juszczenką).

Od 2005 do dziś walczy z Juszczenką o wpływy polityczne i zarazem miano głównego architekta pomarańczowej rewolucji, znakomicie medialnie sprzedanego produktu.

Po drugiej stronie barykady wyborów w roku 2010 stoi protegowany Kuczmy, polityk wyznaczony przez niego na swego następcę. Premierem był w czasie przedrewolucyjnym i przez kilka dni w czasie rewolucyjnej szamotaniny między Juszczenką a Tymoszenko.

Czy zatem mamy rzeczywiście do czynienia z walką dobra ze złem, pomarańczowych z czerwonymi, zwolenników sojuszu z UE ze zwolennikami sojuszu z Rosją? Raczej z czymś znacznie bardziej przyziemnym, zwykłą egoistyczną walką polityczną o schedę po Kuczmie. Walka ta zaczęła się zresztą jeszcze przed rokiem 2004, ale dopiero w tym roku jakiś doświadczony spin doktor wpadł na znakomity pomysł wykreowania mitu pomarańczowej rewolucji. Pomysł sprzedał się medialnie znacznie bardziej, niż mógł przewidzieć jego twórca, a to dzięki angażowi polityków z rożnych krajów europejskich w tym z Polski.

Dzięki sprawnym działaniom speców ds. marketingu politycznego pracujących dla Juszczenki i Tymoszenko mogliśmy na żywo obserwować narodziny i rozwój świetnie zaprojektowanego produktu politycznego, który wprawdzie nie zmienił niczego na ukraińskiej scenie politycznej, ale przynajmniej ładnie wygląda, bo pomarańczowy i rewolucyjny.
Od pomarańczowej rewolucji, przepraszam: Pomarańczowej Rewolucji minęło pięć lat a o prezydenturę nadal walczą byli współpracownicy i zwolennicy rządów Kuczmy: Janukowycz (nie skłócony z Kuczmą) i Tymoszenko (skłócona z Kuczmą).

Wybory te budzą w Polsce wiele emocji, w dużej mierze za sprawą skuteczności politycznej promocji koloru pomarańczowego sprzed pięciu lat.

Rafał Garpiel

Na wypadek, gdyby przeciwnicy PiS-u nie mieli w danym momencie ochoty podkopywać wizerunku Michała Kamińskiego, zabrał się za to skwapliwie, na łamach swojego bloga, wciąż świeży spin doktor politolog-ornitolog Migalski. W końcu konkuruje z Kamińskim nie tylko w europarlamencie ale i w otoczeniu tronu samego prezesa – o miano najlepszego doradcy i kreatora wizerunku partii.

Zaczęło się od oddania honorów:

Michał Kamiński jest w polityce o wiele dłużej, niż ja. I zapewne więcej widział.

Pewnie Marek Migalski nie chciałby, byśmy pisali, co miał na myśli, powiemy więc jedynie: nie zabrzmiało to jak wyraz szczerego poszanowania dla dokonań kolegi. Kontynuacja tej wypowiedzi tłumaczy jednak, do czego Migalski pił:

Ma też na pewno większą wyobraźnię. Bo – jaka wyznał Anicie Werner i Pawłowi Siennickiemu – wyobraża sobie koalicję rządową PiS i SLD. Ja sobie tego jednak nie wyobrażam.

Następnie przeszedł do dowodzenia, kto tu jest prawdziwym PiS-owcem:

No bo jaka miałaby to być koalicja? Na czym się zasadzająca? Czy musielibyśmy zgodzić się na likwidację IPN, czy wystarczyłoby, żeby generał Jaruzelski był honorowym gościem naszych zjazdów? Z agentów SB powinniśmy być jedynie dumni, że budowali Polskę Ludową, czy musielibyśmy jednak przynajmniej kilku przyjąć na eksponowane stanowiska w naszej partii? A może to SLD uznałoby jako swoich antenatów SKS, WZZ, KOR czy ROPCiO?

Trochę ironizowania na poziomie może nie najwyższym, ale wystarczającym, by do wszystkich dotarło: to nie Michał Kamiński jest prawdziwym PiS-owcem. To podpadający czasem prezesowi, ale zawsze wierny linii ideowej partii ornitolog jest prawdziwym sumieniem Prawa i Sprawiedliwości. Na wypadek, gdyby nie do wszystkich dotarło to, co ukryte za woalką ironii, Migalski przywalił wprost:

Dajmy już jednak spokój historii, która – podobno – już jest passe. Wybierzmy więc przyszłość? No to jak – PiS ma się zgodzić na małżeństwa homoseksualne, eutanazję, aborcję i wyprowadzenie krzyży ze szkół, czy też jednak my namówimy SLD do swoich racji?

Znowu nieco ironii:

A może pół na pół? Zawrzemy historyczny kompromis –każde z ugrupowań wyprze się połowy swojego programu w zakresie aksjologii?

Jeszcze troszeczkę:

A model państwa? My rezygnujemy ze wzmocnienia prezydenta, czy oni rezygnują ze wzmocnienia władzy ustawodawczej? A polityka zagraniczna? Premier Kaczyński, Minister Spraw Zagranicznych Iwiński? A może jednak Pastusiak?

Teraz przyszedł czas na wyjaśnienia źródeł wątpliwości Migalskiego:

Rozumiem konieczność zawierania taktycznych sojuszy między PiS i SLD w sprawach ważnych dla kraju i by nie dopuścić do monopolu władzy PO, ale utworzenie wspólnego rządu jest nie do zaakceptowania. Dla mnie – bo to by oznaczało ostatni mój dzień w obozie PiS. Dla wyborców – bo dla nich my jesteśmy mordercami Barbary Blidy, a oni dla nas spadkobiercami morderców księdza Jerzego. I dla sensu uprawiania polityki – bo polityka musi być czymś więcej, niż tylko sztuką zdobywania władzy. Dla niej samej.

Oceniając post Migalskiego należy kategorycznie stwierdzić: dobry żart to żart krótki i nie powtarzany do znudzenia. Wizerunkowa potyczka Migalski – Kamiński jest długa i krąży wokół tego samego wątku: że PiS do SLD nie pasuje. Ile razy można dowodzić tej samej tezy? Najwyraźniej Migalski sądzi, że wiele razy.

Poza tym kontrastowanie stanowiska Kamińskiego ze swoim przeprowadził zbyt łopatologicznie. Tym bardziej, że uwiesił się na „wyobrażeniu” Kamińskiego, nie zaś na jego preferencji bądź politycznym zamiarze. Najwyraźniej chodziło więc nie o merytoryczną wewnątrzpartyjną polemikę, a o potyczkę wizerunkową, być może zapowiadającą szerzej zakrojoną wojenkę.

Rafał Garpiel

Migalski był bardziej przewidywalny jako komentator,  niż jako europoseł i członek PiS-u. Raz na jakiś czas podpada szefowi gdy przesadnie wolnomyślicielsko komentuje polską politykę tak, jakby nadal był niezależnym (przynajmniej oficjalnie) akademickim opiniodawcą.

Nie ma sensu trzymać czytelników w stanie nieprzyjemnego napięcia – zdradzimy tajemnicę od razu: Tuska zabije nuda, tak twierdzi Migalski, bo nuda zabija wszystkich polityków. Stąd wynika cykliczność życia politycznego. Ale nie wniosek jest w notce blogowej europosła najciekawszy. Wciągający jest sposób dochodzenia do wniosku.

Migalski ma, jako jeden ze spin doktorów PiS-u, świadomość, że rzeczywistość polityczna staje się często taka, jaką jest w opowieściach. Mimo to pozwala sobie – rzecz zadziwiająca – na następujące stwierdzenie:

Donald Tusk wydaje się nieśmiertelny – nic go nie potrafi politycznie zabić. Ani afera ze Zbychem i Miro, ani nieudacznictwo jego rządów, ani bezbarwność jego ministrów. No po prostu nic, nul, zero.

Mimo iż dostrzega przy tej okazji powody, ze względu na które Tusk powinien wypadać w sondażach coraz gorzej, podkreśla jednocześnie, że w praktyce jest inaczej. Publiczne uznanie Tuska za obiekt zaimpregnowany sondażowo nie sprawiło raczej przyjemności prezesowi.

Ale to nie wszystko – jak mawiają domokrążcy. Migalski mówi także coś jeszcze bardziej bolesnego dla ucha Jarosława Kaczyńskiego:

PiS jest trochę bezradne, bo walimy celnie w premiera, trafiamy w jego słabe punkty, a chłop stoi na nogach, nie chwieje się prawie w ogóle i jeszcze się bezczelnie odgryza.

Migalski stwierdza zatem, że nic, także celne ciosy wymierzone w Tuska – nie szkodzą mu sondażowo. Europoseł poznał jednak sposób na pokonanie Tuska: to czas, czekanie, aż sam się przewróci.

Jest coś, co Donalda Tuska powali na deski – to Nuda! Socjolodzy zachodzą w głowę co to jest takiego, że po najdłużej dwóch latach każde rządy w Polsce zaczynają tracić poparcie. I nie wiedzą dlaczego tak się dzieje. Otóż przyczyna tego cyklicznego zjawiska w przyrodzie jest znudzenie wyborców. Żyjąc w kulturze obrazka, w kulturze widowiska, ludyczności i uciechy, po prostu, po ludzku zaczynają się nużyć oglądaniem tych samych aktorów. A owi aktorzy są wobec tego ziewania na widowni bezsilni. Donald Tusk właśnie zaczyna to odczuwać.

To kolejne bardzo ryzykowne stwierdzenie Migalskiego. Wynikałoby z niego, że coś, co zacznie szkodzić Tuskowi, szkodzi każdemu politykowi. Urzędujący premier nie wyróżnia się więc niczym in minus, jest po prostu jednym z wielu polityków, których wyborcy odwołają z nudów. Migalski kontynuuje:

Nuda nadciąga nad salę. Główny aktor to dostrzega. W ostatniej scenie spektaklu, na kilka zaledwie chwil przed końcem przedstawienia Nuda wyjdzie na scenę i pchnie go sztyletem w plecy. Jak przed pięciu laty. Tak samo boleśnie.

Osobliwa to diagnoza sytuacji politycznej jak na stanowisko działacza partyjnego. Jego wizję polityki streścić można następująco: politycy cieszą się poparciem do czasu, aż przestają się cieszyć poparciem, bo się znudzili. Nie ważne co robią i czego nie robią. Czy to są argumenty na rzecz zmiany rządów PO na jakiekolwiek inne, np. rządy PiS? Jeżeli tak, to bardzo złożone i – dla większości wyborców – absolutnie nieczytelne.

Rafał Garpiel

Pamiętajmy: w polityce nic, co dobre nie dzieje się przypadkiem. A łagodzenie wizerunku PiS-u poprzez wykorzystywanie skojarzeń związanych z nazwiskiem prezesa, to krok całkiem sensowny.

Gdy odwiedzimy PiS na facebooku, w lewym górnym roku dostrzeżemy sympatycznego kaczorka, który ma na szyi chustę z logo PiS. Ciekawy zabieg – nieformalne logo z wykorzystaniem logo formalnego. Także w wypowiedziach raczej sztywnego i nieprzejednanego prezesa Kaczyńskiego co jakiś czas pojawia się element autoironii w tym bezpiecznym, związanym z brzmieniem jego nazwiska, wymiarze.

Dziś zażartował sobie, może nie najmądrzej, bo przy okazji rozmowy o chorobie zakaźnej, ale zawsze to jakiś żart:

Za naszych czasów była grypa ptasia, a teraz jest świńska.

Polityk żartujący z siebie wydaje się nam bliższy, bardziej nasz. Gdyby ten element PR-u Prawa i Sprawiedliwości współgrał z innymi, w istocie mniej łagodnymi, działałoby to na korzyść tej partii. Współkształtowałoby to wizerunek PiS-u łatwiejszy do przełknięcia względem tego, który Polacy znają od kilku lat i który zapamiętali głównie w oparciu o obserwację poczynań koalicji partii Kaczyńskiego z Samoobroną i LPR-em.

Rafał Garpiel