SpinDoktorzy.PL

Dwa teksty wierszowane pojawiły się w mediach u progu kampanii prezydenckiej. Jeden kosmiczny, egzaltowanie romantyczny, drugi rynsztokowy, wulgarnie pseudo-młodzieżowy. Szkoda, że powstały.

Zestawianie i porównywanie jako autorów tekstów wierszowanych Jarosława Marka Rymkiewicza oraz Kuby Wojewódzkiego i Michała Figurskiego, to sprawa – delikatnie ujmując – mocno kontrowersyjna, dlatego lepiej skupić się na samych utworach, a jeszcze lepiej na tym, co wokół nich.

W wierszu Rymkiewicza „Do Jarosława Kaczyńskiego” pojawiają się takie m.in. frazy jak:

I znowu są dwie Polski – są jej dwa oblicza

Jakub Jasiński wstaje z książki Mickiewicza

Polska go nie pytała czy ma chęć umierać

A on wiedział – że tego nie wolno wybierać

Dwie Polski – ta o której wiedzieli prorocy

I ta którą w objęcia bierze car północy

Całość zaś kończy się dramatycznym wezwaniem:

Jarosławie! Pan jeszcze coś jest winien Bratu!

Dokąd idziecie? Z Polską co się będzie działo?

O to nas teraz pyta to spalone ciało

I jest tak że Pan musi coś zrobić w tej sprawie

Niech się Pan trzyma – Drogi Panie Jarosławie

Po prostu hardkor. Dlaczego „Rzeczpospolita” zdecydowała się opublikować coś aż tak bardzo oderwanego od współczesnego języka i nie tylko języka? Pewnie po prostu ciężko było odmówić, inne wytłumaczenie doprawdy trudno sobie wyobrazić. A naprawdę lepiej byłoby wykazać się nieco większą stanowczością.

Bo „Do Jarosława Kaczyńskiego” to jeden z przykładów nie tak rzadko powielanego przez przedstawicieli – najszerzej i najogólniej rzecz ujmując – środowisk konserwatywnych błędu polegającego na – tym razem krótko – strzelaniu po własnych stopach, wystawianiu się do bicia, prowokowaniu szyderstw itd. Czy górnolotne rymy faktycznie są w stanie poruszyć wyobraźnię czytelników w roku 2010? Czy autentycznie zagrzewają, poruszają, podrywają? Można, a nawet należy mieć wątpliwości. Zaraz za to, i to już na pewno, stają się okazją do „toczenia beki” dla wszystkich, którzy tylko czekają, aż „oszołomy” znowu „z czymś wyskoczą”. No i wyskakują, osiągając efekt dokładnie przeciwskuteczny.

A rymy Wojewódzkiego i Figurskiego? Zaprezentowali je w prowadzonej przez siebie audycji „Poranny WF” na antenie Radia Eska. Zamiast trzynastozgłoskowca jest – powiedzmy – rap, inny jest też adresat, tu: każdy Polak. Jakość i sensowność frazy warto ocenić samemu:

Bój się Polaku, bój się, wraca IV RP

zamarli na Helu, zamarli na Wawelu

po trupach do celu, po trupach do celu

nie wierzył nikt, choć wielu wątpiło wielu

a Jarek na to po trupach do celu, po trupach do celu (…)

Jarek, Jarek, przyjaciół ma wielu

każdy chce leżeć na Wawelu

na oczach twoich kraj wylał dziecko z kąpielu

a Jarek na to po trupach do celu, po trupach do celu

I tutaj więc mamy do czynienia z elementami typowymi, w tym przypadku dla środowiska wyluzowanych prześmiewców, obrońców zagrożonej z wielu demokracji (w pewnym sensie analogicznie do zagrożonej u Rymkiewicza Polski), piętnujących realne i potencjalne absurdy IV RP. Też mamy tu dwie Polski, przy czym ta właściwa to w utworze duetu artystów radiowych ta zdroworozsądkowa, drżąca przed IV RP (której z kolei najczarniejszymi przejawami okazują się Irasiad i Borubar). Założony efekt – wyśmianie przeciwników politycznych – tym razem jednak nie zostaje osiągnięty, a to z uwagi na – nieobcą i Rymkiewiczowi – przesadę. Celowo pomijam wątek tego, na jakiej podstawie oparty jest zarzut, iż Jarosław Kaczyński idzie „po trupach do celu”, bo to temat na osobne rozważanie. Istotne jest, że się pojawia. I sprawia, że następuje przegięcie. Brutalna insynuacja, że ktoś koniunkturalnie wykorzystuje śmierć swojego brata, w dodatku wymierzona w człowieka, który nie dalej jak trzy tygodnie temu stracił najbliższych i przyjaciół, to coś, co powoduje, że już chyba nikt Wojewódzkiemu i Figurskiemu nie uwierzy, że zależy im, by w kampanii prezydenckiej nie „grano katastrofą”.

Lepiej było mówić prozą. A jeszcze lepiej – nie mówić wcale.

Piotr Tomza